Guna Tong Cat Terpakai untuk Buat Kompos: Projek Cari Cacing di Sungai Indah 11

Siapa sangka tong cat yang biasanya dibuang selepas kerja mengecat boleh diberikan “kehidupan kedua” sebagai tong kompos? Itulah idea ringkas tetapi bermanfaat yang dilaksanakan oleh warga PAWESA menerusi projek menghasilkan kompos sendiri menggunakan tong cat terpakai.

Projek ini bukan sahaja membantu mengurangkan sisa dapur dan sampah organik, malah menjadi aktiviti santai yang mengeratkan hubungan sesama ahli. Daripada mengumpulkan tong, menggerudi lubang, mencari bahan kompos sehinggalah mencari cacing di kawasan berhampiran sungai Indah 11, semuanya dilakukan bersama-sama.

Tong Cat Lama Jangan Terus Dibuang

Kebanyakan tong cat diperbuat daripada plastik yang kuat, tahan lama dan mempunyai penutup. Selepas cat habis digunakan, tong seperti ini selalunya dibiarkan tersimpan atau dibuang begitu sahaja.

Sebenarnya, tong cat yang telah dibersihkan dengan sempurna boleh digunakan semula untuk pelbagai tujuan. Antaranya ialah sebagai pasu tanaman, bekas menyimpan peralatan kebun dan tong menghasilkan kompos.

Untuk projek kali ini, beberapa tong cat terpakai dikumpulkan dan dibersihkan terlebih dahulu. Pastikan tiada lagi sisa cat, pelarut atau bahan kimia tertinggal di dalam tong. Tong yang pernah menyimpan bahan berbahaya dan sukar dibersihkan tidak sesuai digunakan untuk projek kompos.

Saiz tong cat juga sangat sesuai untuk projek kecil di rumah. Tong ini tidak terlalu besar, mudah dialihkan dan boleh diletakkan di sudut halaman, belakang rumah atau kawasan kebun komuniti.

Che Det Jadi Pakar Gerudi Tong Kompos

Bahagian paling penting ketika menyediakan tong kompos ialah membuat lubang pengudaraan. Tanpa aliran udara yang mencukupi, bahan organik di dalam tong boleh menjadi terlalu basah, berbau masam dan mengalami proses pereputan yang tidak sempurna.

Dalam projek ini, Che Det membantu menggerudi semua lubang pada tong-tong cat yang dikumpulkan. Dengan menggunakan mesin gerudi, beberapa lubang kecil dibuat pada bahagian penutup, sisi dan dasar tong.

Lubang pada bahagian sisi membolehkan udara masuk ke dalam timbunan kompos. Lubang pada bahagian bawah pula membantu mengeluarkan lebihan air supaya bahan di dalam tong tidak sentiasa bertakung.

Kerja menggerudi nampak mudah, tetapi perlu dilakukan dengan berhati-hati. Tong mestilah diletakkan di atas permukaan yang stabil dan mata gerudi yang bersesuaian perlu digunakan. Lubang juga tidak perlu terlalu besar kerana kita tidak mahu bahan kompos mudah terkeluar atau haiwan perosak masuk ke dalam tong.

Terima kasih kepada Che Det kerana sabar menggerudi satu demi satu lubang sehingga semua tong berjaya ditukarkan menjadi tong kompos yang boleh digunakan.

Apa yang Dimasukkan ke Dalam Tong Kompos?

Selepas tong siap ditebuk, lapisan bahan kompos mula disusun. Secara asasnya, kompos memerlukan gabungan bahan “hijau” dan bahan “coklat”.

Bahan hijau ialah bahan yang mengandungi lebih banyak nitrogen, seperti sisa sayur-sayuran, kulit buah, rumput yang baru dipotong, daun hijau dan hampas minuman. Bahan coklat pula kaya dengan karbon, seperti daun kering, kertas tanpa salutan, kotak telur, cebisan kotak dan ranting kecil.

Untuk lapisan pertama, bahan kering seperti daun dan cebisan kotak diletakkan di bahagian bawah. Lapisan ini membantu menyerap kelembapan dan mewujudkan ruang udara. Selepas itu, barulah sisa sayuran, kulit buah serta bahan organik lain dimasukkan.

Setiap kali menambah sisa dapur yang basah, bahan tersebut elok ditutup dengan daun kering, tanah atau kertas yang telah dicarik. Cara ini membantu mengurangkan bau, mengawal lalat serta memastikan kandungan tong lebih seimbang.

Elakkan memasukkan plastik, kaca, logam, minyak masak, makanan terlalu berminyak, daging, tulang dan produk tenusu. Bahan-bahan ini boleh menghasilkan bau yang kuat serta menarik kehadiran tikus, lalat dan haiwan lain.

Misi Mencari Cacing di Sebelah Sungai Indah 11

Bahagian paling menarik dalam aktiviti ini ialah projek mencari cacing di kawasan tanah lembap bersebelahan sungai di Indah 11.

Berbekalkan tong kompos dan peralatan ringkas, kami mencari kawasan yang mempunyai tanah lembap, daun reput serta bahan organik yang sedang mereput. Kawasan seperti ini biasanya menjadi habitat semula jadi cacing tanah.

Apabila lapisan daun dan tanah dikuis perlahan-lahan, akhirnya kami berjaya menemui cacing bersama tanah yang kaya bahan organik. Cacing-cacing tersebut kemudiannya dikumpulkan dengan berhati-hati untuk dimasukkan ke dalam tong kompos.

Aktiviti mencari cacing ini mengingatkan kita bahawa tanah yang kelihatan biasa sebenarnya penuh dengan kehidupan. Di bawah timbunan daun kering terdapat pelbagai organisma kecil yang bekerja setiap hari untuk menguraikan bahan organik dan menyuburkan tanah.

Walau bagaimanapun, cacing tidak perlu diambil terlalu banyak. Ambil sekadar mencukupi dan pastikan sebahagian besar habitat asalnya tidak diganggu. Cacing juga perlu dikendalikan dengan lembut serta tidak dibiarkan terlalu lama di bawah cahaya matahari.

Cacing Membantu Menghasilkan Kompos

Cacing tanah memainkan peranan penting dalam menguraikan bahan organik. Apabila cacing memakan sisa tumbuhan yang telah mula mereput, bahan tersebut diproses dan menghasilkan najis cacing yang kaya dengan nutrien.

Kompos yang melibatkan bantuan cacing sering disebut sebagai vermikompos. Hasilnya boleh digunakan untuk memperbaiki struktur tanah, membantu tanah menyimpan kelembapan dan membekalkan bahan organik kepada tanaman.

Namun begitu, tong kompos perlu dijaga agar sesuai untuk kehidupan cacing. Kandungannya tidak boleh terlalu panas, terlalu kering atau dipenuhi sisa makanan berasid. Elakkan memasukkan terlalu banyak kulit limau, cili, bawang dan makanan masin.

Jika bahan di dalam tong terlalu basah, tambahkan daun kering, kertas atau cebisan kotak. Jika terlalu kering, percikkan sedikit air. Keadaan yang baik biasanya terasa lembap seperti span yang telah diperah, bukannya basah sehingga air bertakung.

Tong juga perlu diletakkan di tempat redup dan terlindung daripada panas matahari serta hujan lebat. Penutup tong hendaklah dipasang, tetapi lubang udara mesti kekal terbuka.

Aktiviti Mudah dengan Banyak Manfaat

Projek tong kompos ini membuktikan bahawa penjagaan alam sekitar boleh dimulakan dengan langkah yang sangat mudah. Kita tidak semestinya memerlukan peralatan mahal atau kawasan yang luas.

Hanya dengan tong cat terpakai, mesin gerudi, sisa dapur, daun kering, sedikit tanah dan cacing, kita sudah boleh memulakan penghasilan kompos sendiri.

Bagi warga PAWESA, aktiviti ini turut memberikan peluang untuk bergerak aktif, belajar sesuatu yang baharu dan bekerjasama dalam suasana santai. Ada yang membantu menyediakan tong, ada yang mengumpulkan bahan organik, ada yang mencari cacing dan ada pula yang berkongsi pengalaman berkebun.

Lebih penting, sisa dapur yang biasanya berakhir di dalam tong sampah kini boleh ditukarkan menjadi baja organik untuk tanaman.

Semoga projek kecil di Indah 11 ini menjadi permulaan kepada lebih banyak aktiviti hijau bersama PAWESA. Terima kasih kepada Che Det yang membantu menggerudi semua lubang dan kepada rakan-rakan yang menjayakan misi mencari cacing.

Tong cat lama kini bukan lagi barang buangan. Dengan sedikit kreativiti dan kerjasama, ia telah bertukar menjadi tong kompos yang bakal menghasilkan “emas hitam” untuk menyuburkan tanah serta tanaman kita.